Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
type: channel
description: Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi Tarih, Coğrafya, Türk Dili ve Sanat Tarihi başta olmak üzere sosyal bilimlerin bütün alanlarına hitap eden bir dergidir.
publisher: Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
language: tr
publication name: Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
issn: 3061-9777
items: Ya’kûbî’nin Kaynakları ve Şiî Tarafgirliği Sorunu
items: Tanzimat Döneminde Taşrada Aile Politikaları İmar Meclisi Raporlarına Göre Rumeli’de Evlilik ve Nikah Süreçlerini Zorlaştıran Unsurlar (1845-1846)
items: Selçuklulardan Memlükler’e Geçiş Sürecinde Anadolu Kökenli Bir Askerî-Elit Aile: Hatîroğulları
items: Osmanlı Hapishanelerinde Çiçek ve Frengi Hastalıklarına Karşı Alınan Önlemler
items: Mers-el-Kébir Baskını’nın Coğrafi ve Jeopolitik Analizi
items: Between Family And Duty: Shakespeare’s Henry IV, Part 1, As A Reflection Of The Medieval English Dynasty Disputes
items: İttihatçı-İtilafçı Kutuplaşmasına Karşı Bir Uzlaşı Denemesi: “Miralay Sadık Bey Ve Yeni Çıkan Fırka Münasebetleriyle Şanlı Türkler, Kahraman Osmanlılar” Eseri Üzerine Bir Değerlendirme
items: Arşiv Belgeleri Işığında Osmanlı Devleti’nde Yabancı Çocuklar (İtalyan Çocuklar Örneği)
items: SAFRANBOLU’NUN XIX. YÜZYIL SONLARINDA İDARİ ve BÜROKRATİK YAPISI
items: ﻲﺴﯾﺮﺸﻧﻮﻠﻟ رﺎﯿﻌﻤﻟا بﺎﺘﻛ لﻼﺧ ﻦﻣ ﺔﯿﺴﻟﺪﻧﻷا ةﺎﯿﺤﻟا ﺞﯿﺴﻧ يﺮﺠﮭﻟا ﻊﺳﺎﺘﻟا ﻰﺘﺣ ﺚﻟﺎﺜﻟا نﺮﻘﻟا ﻦﻣ
items: SOCIAL REFLECTIONS OF CYBER TERRORISM AND ITS EFFECTS ON THE FAMILY: KIRKUK/IRAQ EXAMPLE
items: THE ARTIST UNDONE: EXISTENTIAL TRAUMA, DIVINE AGENCY, AND SUICIDAL COMPULSION IN KISAKUREK’S CREATING A MAN
items: KAZVİNÎ ve COĞRAFYACILIĞI
items: KIRIM MUHACİRLERİNİN TEKFURDAĞI SANCAĞINA İSKÂNI (1860 - 1861)
items: SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE RAHOVA DOĞUMLU DEVLET ADAMLARI
items: DEMOKRAT PARTİ’NİN İKTİDARI ÖNCESİ KOMÜNİZME BAKIŞI VE UYGULADIĞI SİYASET
items: II. EKBER ŞAH DÖNEMİ (1806-1837) FİLDİŞİ ÜZERİNE RESİM ÇALIŞMALARI
items: GERİ DÖNÜŞÜM KÂĞIT YAPIMI-HAT SANATI UYGULAMASI
items: İBNÜ’L-VERDÎ, ESERİ VE İSLÂM MEDENİYETİNE KATKILARI
items: TEMETTUAT DEFTERLERİNE GÖRE ÇİRMEN KAZASI’NIN SOSYO-EKONOMİK YAPISI (1844-1845)
items: YÛSUF VE ZÜLEYHÂ HİKÂYESİNİN METİNSİZ TEMSİLLERİ ÜZERİNE BİR DENEME: KAÇAR DÖNEMİ (1779-1925) ÖRNEKLERİ
items: KONYA’NIN CİHANBEYLİ İLÇESİNİN İDARİ YAPILANMA SÜRECİ
items: YA’KÛBÎ’NİN TARİH’İNDE İSLÂM ÖNCESİ HÜKÜMDARLAR BAHSİ
items: SAFRANBOLU ŞER’İYE MAHKEMESİNİN ÖLÜM KEŞFİ ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
items: OSMANLI DEVLETİ’NDE SURRE GELENEĞİ VE 1326/1908-1909 TARİHLİ SURRE DEFTERİ

Ya’kûbî’nin Kaynakları ve Şiî Tarafgirliği Sorunu
type: item
description: Bu çalışmanın amacı, 9. yüzyıl Arap coğrafyacı-tarihçisi Ya’kûbî'nin büyük tarih eseri Târih'i yazarken kullandığı kaynakları gözden geçirmek ve bu eserde Şîa lehine önyargılı davrandığına dâir sıkça dile getirilen iddiaların ne ölçüde kaynak seçiminden kaynaklandığını tespit etmektir. Bu eserin yaklaşık bir asır önceki ilk baskısının ardından yapılan ilk değerlendirmelerde, eserin Şiî eğilimli olduğuna dâir farklı yoğunlukta suçlamalar yer almıştır. Bu ve benzeri suçlamalar, Arapların tarihini, Arap edebiyatı tarihini ya da Orta Doğu tarihçilerini ele alan sonraki kaynakların neredeyse tamamında tekrarlanmıştır. Ancak bu değerlendirmelerin ya da referansların hiçbiri bu suçlamayla tam olarak ne kastedildiğini açıklamamış ya da hangi bağlamda kullanıldığını tanımlamamıştır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Ya’kûbî
  topic: keywords
subject: William G. Milward
  topic: keywords
subject: Şiî Tarafgirlik Sorunu
  topic: keywords
creator: Murat AĞARI
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-12-28
publication date: 2025-12-28
starting page: 117
ending page: 133

Tanzimat Döneminde Taşrada Aile Politikaları İmar Meclisi Raporlarına Göre Rumeli’de Evlilik ve Nikah Süreçlerini Zorlaştıran Unsurlar (1845-1846)
type: item
description: Sultan Abdülmecid’in 18 Ocak 1845 tarihinde Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye açılış oturumunda dile getirdiği reform ihtiyacı doğrultusunda geçici olarak kurulan İmar Meclisleri, Tanzimat’ın uygulandığı bölgelerde idarî, ekonomik ve sosyal yapının detaylı incelenmesini sağlayarak Tanzimat reformlarının yerel düzeyde uygulanmasını kolaylaştırmayı amaçlamıştır. Bu meclisler, nüfus, tarım, eğitim, evlilik ve yerel güç odaklarının mali uygulamalarını denetlemiş, elde edilen verilerle reformların taşranın ihtiyaçlarına uygun biçimde şekillenmesine katkı sunmuştur. İmar Meclisleri ve yerel idareler tarafından alınan kararlarla, nikâh ve düğün masraflarındaki aşırılıkların önlenmesi, evliliklerin sürdürülebilirliği ve toplumsal adaletin sağlanması amaçlanmıştır. Farklı kazalarda sosyal sınıflandırmalar ve parasal sınırlar getirilerek, ekonomik kapasiteye uygun harcama standartları oluşturulmuş; özellikle mihr, çeyiz ve yedilik gibi kalemlerde ölçülülük esas alınmıştır. Yerel yönetimlerin ve kadı mahkemelerinin aktif katılımıyla hukuki bağlayıcılık sağlanmış, böylece reformların uygulanabilirliği ve toplumsal meşruiyeti güçlendirilmiştir. Kazalar arasındaki sosyo-ekonomik farklılıklar reformların esnekliğini ve yerel ihtiyaçlara uyarlanabilirliğini ortaya koyarken, sağlanan mali tasarruflar reformların etkisini göstermektedir. Genel olarak, bu düzenlemelerle Tanzimat reformları sadece hukuki ve idari değil aynı zamanda demografik ve sosyal boyutlara da müdahil olmuştur. Bu uygulamalar ile ekonomik yükleri hafifletilerek evlenme süreçleri kolaylaştırılmış, taşrada nüfusun istikrarlı bir şekilde artmasına ve toplumsal dengeyi korumaya katkı sağlanmıştır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Yakınçağ, Osmanlı, Tanzimat, İmar Meclisleri, Evlilik, Nikah.
  topic: keywords
creator: Tahir Bilirli
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-12-28
publication date: 2025-12-28
starting page: 37
ending page: 52

Selçuklulardan Memlükler’e Geçiş Sürecinde Anadolu Kökenli Bir Askerî-Elit Aile: Hatîroğulları
type: item
description: Hatîroğulları ailesi, XIII. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu’daki siyasal çözülme ve artan İlhanlı baskısı sonucunda ortaya çıkan toplumsal ve askerî hareketliliğin dikkate değer örneklerinden biridir. Şerafeddin b. el-Hatîr’in ortadan kaldırılmasıyla hızlanan siyasî tasfiye süreci, ailenin bazı mensuplarını Suriye ve Mısır’daki Memlük Sultanlığına yöneltmiş; bu durum Anadolu merkezli bir emîr ailesinin bölgesel güç dengeleri içinde yeniden konumlanmasına zemin hazırlamıştır. Memlük hizmetine giren aile üyeleri, Anadolu’da edindikleri askerî ve idarî tecrübeyi farklı görev alanlarında değerlendirme imkânı bulmuş ve özellikle sınır bölgelerindeki görevleriyle yeni siyasî düzene uyum sağlamışlardır. Bu süreç, doğrudan bir idarî gelenek aktarımından ziyade, Anadolu kökenli kadroların Memlük yapısı içine esnek bir biçimde entegre edilmesi şeklinde gerçekleşmiştir. Aile bireylerinin biyografileri, dönemin çok katmanlı sadakat ilişkileri ve değişken ittifak yapıları içinde bu uyum mekanizmalarının pratik işleyişine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Bununla birlikte, Hatîroğulları ailesinin Elbistan Savaşı sonrasındaki konumu, Memlük Devleti içindeki faaliyetleri ve bu faaliyetlerin Doğu Akdeniz’in siyasî dengelerine yansıması hakkında kapsamlı bir araştırma henüz mevcut değildir. Bu çalışma, ailenin Anadolu’daki siyasî kimliğinden Memlük hâkimiyeti altındaki yeniden konumlanışına uzanan tarihsel süreci çok boyutlu bir yaklaşımla inceleyerek XIII. ve XIV. yüzyıllarda bölgesel güç ilişkilerindeki yerini bilimsel bir çerçevede ortaya koymayı amaçlamaktadır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Hatîroğulları
  topic: keywords
subject: Selçuklular
  topic: keywords
subject: Memlükler
  topic: keywords
subject: Mısır
  topic: keywords
subject: Anadolu
  topic: keywords
creator: Muhittin Kapanşahin
creator: Mohamed Shaaban ABDELHAMID
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-12-28
publication date: 2025-12-28
starting page: 1
ending page: 15

Osmanlı Hapishanelerinde Çiçek ve Frengi Hastalıklarına Karşı Alınan Önlemler
type: item
description: Osmanlı Devleti XIX. yüzyıl sonlarında modern hapishaneler inşa etmeye başlamıştır. Eski kale hapishaneleri yerine Avrupa örnek alınarak modern planlı hapishaneler inşa edilmesine rağmen hapishanelerdeki sağlık koşullarının istenilen seviyeye ulaşmadığı arşiv belgelerinden anlaşılmaktadır. Yeni modern hapishaneler de kısa sürede mahkûmlarla dolduğundan yaşanan izdiham nedeniyle hapishanelerde kolera, frengi ve çiçek gibi salgın hastalıklar görülmüştür. Osmanlı Devleti bir yandan hapishaneleri modernleştirirken bir yandan da hapishanelerin sağlık koşullarını iyileştirmeye çalışmış, bu bağlamda hapishane hastaneleri kurulurken kadınlar için ayrı hapishaneler de inşa edilmiştir. Hapishane hastaneleri mahkûmların tedavisi için önemli bir yere sahip olmuş, hastane olmayan yerlerde belediye ve gureba hastanelerinde de mahkûmlar tedavi edilmiştir. Çiçek hastalığından tarihsel süreçte binlerce insan öldüğü gibi birçok medeniyet de bu hastalıktan dolayı ortadan kalkmıştır. Osmanlılar Lale Devri’nden itibaren çiçek aşısı uygulamışlar, hatta İngiltere’ye de çiçek aşısının Osmanlı üzerinden geçtiği bilinmektedir. Osmanlı hapishanelerinde XIX. yüzyıl sonlarında görülen salgın hastalıklardan biri de çiçektir. Bazı dönemlerde halk arasında da yayılan çiçek salgınlarından hapishanelerdeki mahkûmlar da etkilenmiştir. Mahkûmlar arasında çiçek ortaya çıkınca hapishaneler kordon altına alınmış, hapishanelere doktorlar görevlendirilmiş, mahkûmlar çiçek hastalığına karşı aşılanmıştır. Ayrıca hapishanelerde bu süreçte artan masraflar için devlet ödenek tahsis etmiştir. Cinsel ilişki ve kan yoluyla bulaşan frengi, insanlık tarihinde özellikle coğrafi keşiflerden sonra Avrupa’da yaygınlaşmış, Osmanlı coğrafyasına Rusya ile yaşanan savaşlardan sonra sirayet etmiştir. Osmanlı Devleti frengi hastaları için özel frengi hastaneleri açarken, frenginin yayılmasını önlemek için gerekli sıhhi tedbirleri de almıştır. Bu bağlamda hapishanelerde de frengili hastalar tecrit edilmiş, frengiye karşı aşıla…
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Osmanlı
  topic: keywords
subject: Hapishane
  topic: keywords
subject: XIX. yüzyıl sonu
  topic: keywords
subject: XX. yüzyıl başı
  topic: keywords
subject: Hastalık
  topic: keywords
subject: Çiçek
  topic: keywords
subject: Frengi
  topic: keywords
creator: Selma TURHAN SARIKÖSE
creator: Barış Sarıköse
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-12-28
publication date: 2025-12-28
starting page: 89
ending page: 102

Mers-el-Kébir Baskını’nın Coğrafi ve Jeopolitik Analizi
type: item
description: Bu çalışma, 3 Temmuz 1940 tarihinde gerçekleşen Mers-el-Kébir Baskını’nı coğrafi, jeopolitik ve tarihsel perspektiflerden analiz etmektedir. Araştırma, Akdeniz’in mekânsal kısıtları ve coğrafi zorunluluklarının stratejik karar alma süreçlerindeki rolünü analiz etmektedir. Mahan’ın Deniz Gücü Teorisi, Mackinder’in Kara Hâkimiyet Teorisi ve Spykman’ın Kenar Kuşak (Rimland) Teorisi çerçevesinde, baskının yalnızca askeri bir olay değil, coğrafyanın stratejik kararları biçimlendirdiği bir tarihsel dönüm noktası olduğu ileri sürülmektedir. Çalışma, tarihsel coğrafya analizi, nitel içerik analizi ve vaka incelemesi yöntemlerini bütünleştirerek, Mers-el-Kébir’in hem doğal hem de stratejik yapısının savaşın seyrine etkilerini değerlendirmektedir. Sonuç olarak, Mers-el-Kébir Baskını, insan iradesi ile coğrafi zorunlulukların kesiştiği bir olay olarak ele alınmakta; coğrafyanın uluslararası ilişkilerdeki belirleyici gücünü görünür kılmaktadır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: : Mers-el-Kébir Baskını, Coğrafi Determinizm, Jeopolitik, Akdeniz, Deniz Gücü, Tarihsel Coğrafya
  topic: keywords
creator: Murat Çınar
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bili
date: 2025-12-28
publication date: 2025-12-28
starting page: 53
ending page: 80

Between Family And Duty: Shakespeare’s Henry IV, Part 1, As A Reflection Of The Medieval English Dynasty Disputes
type: item
description: English history has long been shaped by its royal dynasties and families whose lives have always been a topic of interest for historians, literary critics, and more. Their lives today are the main point of interest in magazines, but history records their decision, family relationships, and disputes as important as the politics of that nation and country. Shakespeare was a favourite writer of Queen Elizabeth I, and his history plays were also popular in his time. He depicted the struggles of the houses of the dynasties: Tudors, Plantagenets, and Stuarts. His play Henry IV, Part 1, stages the problems, conflicts, and tensions between royal families, houses, and political responsibility within the framework of medieval English sovereignty. The tense, dramatic narrative that unfolds in King Henry IV’s relationship with his son, Prince Hal, and the challenge to royal authority posed by the Percy Rebellion, interrogates questions of legitimacy and rule, the burdens monarchs carry, as well as the personal costs to their pursuit of empire. It argues that by situating King Henry VI within the historical context of the War of the Roses and the ensuing turmoil following King Henry VI’s deposition, Shakespeare imbues family squabbles with broader aspects of succession, legitimacy, and the struggle to maintain power. The article suggests that the play is not only a study of individual character but also a literary criticism of dynastic rivalry that agitated Tudor England.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Tudor historiography
  topic: keywords
subject: legitimacy, kingship
  topic: keywords
subject: medieval dynasty
  topic: keywords
creator: ASIM AYDIN
creator: Mustafa CANLI
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-12-28
publication date: 2025-12-28
starting page: 81
ending page: 88

İttihatçı-İtilafçı Kutuplaşmasına Karşı Bir Uzlaşı Denemesi: “Miralay Sadık Bey Ve Yeni Çıkan Fırka Münasebetleriyle Şanlı Türkler, Kahraman Osmanlılar” Eseri Üzerine Bir Değerlendirme
type: item
description: II. Meşrutiyet’in ilanı sonrasında yaşanan siyasi gelişmeler, Osmanlı toplumunun tüm katmanlarını etkileyen köklü dönüşümlere yol açmıştır. Kanun-i Esasi’nin tekrardan yürürlüğe girmesi, Meclis-i Mebusan’ın yeniden açılması ve basına uygulanan sansürün kaldırılması, anayasal düzene geçişin önemli göstergeleri olmuştur. Ancak bu dönüşüm sürecinde en dikkat çekici gelişme, Osmanlı tarihinde ilk defa çok partili siyasi hayatın başlamasıdır. Bu yeni siyasi ortamda iktidarda bulunan İttihat ve Terakki Cemiyeti ile ona karşı konumlanan farklı eğilimdeki muhalif grupların bir araya gelerek oluşturduğu Hürriyet ve İtilaf Fırkası arasında belirgin bir kutuplaşma ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada incelenen ve 1913 yılında İstanbul’da Yeni Osmanlı Matbaası’nda yayımlanan eser, bugün İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Atatürk Kitaplığı koleksiyonunda yer almaktadır. Safaeddin Kâmil Bey tarafından kaleme alınan bu eser, söz konusu kutuplaşmanın doğurabileceği tehlikelere dikkat çekerek, ortak tarihî değerler ve Meşrutiyet kahramanlarından biri olan Miralay Sadık Bey şahsında bir uzlaşı zemini oluşturma arayışını yansıtmaktadır. Bu çalışmada eserin Latin harflerine aktarımı yapılmış, içeriği analiz edilerek tarihsel bağlamı içinde değerlendirilmiştir. İncelenen eser, daha önce Latin harflerine aktarılmamış nadir bir kaynak niteliğindedir. Bu yönüyle ilk kez sistematik bir şekilde günümüz araştırmacılarının erişimine sunulmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın, yalnızca içerik analiziyle değil, aynı zamanda söz konusu eserin literatüre kazandırılması yönüyle de alana özgün bir katkı sağlaması hedeflenmektedir.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: II. Meşrutiyet
  topic: keywords
subject: İttihat ve Terakki
  topic: keywords
subject: Hürriyet ve İtilaf
  topic: keywords
subject: Safaeddin Kâmil Bey
  topic: keywords
subject: Miralay Sadık Bey
  topic: keywords
creator: Umut Depe
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-12-28
publication date: 2025-12-28
starting page: 103
ending page: 116

Arşiv Belgeleri Işığında Osmanlı Devleti’nde Yabancı Çocuklar (İtalyan Çocuklar Örneği)
type: item
description: Osmanlı Devleti farklı din, mezhep ve ulustan toplulukları bünyesinde barındırmıştır. Bununla birlikte ecnebi olarak ifade edilen yabancı devlet vatandaşları da Osmanlı ülkesinde çeşitli nedenlerle bulunmuştur. Özellikle 19. yüzyıl ve sonrasında yabancı ülke vatandaşlarının Osmanlı topraklarına gelişinde siyasi, diplomatik, askerî, ticari hatta kültürel sebep ve vesileler yoğunlaşmıştır. İtalyanlar zaman zaman Osmanlı Devleti ile ilişkileri gerginleşse de ticari, diplomatik, dini ve siyasi maksatlarla Osmanlı Devleti’nde bulunmuşlardır. Ayrıca kimi zaman Osmanlı tebaası olan gayrimüslimlerden bazı kimselerin ve ailelerinin İtalya vatandaşlığına geçtikleri fakat Osmanlı topraklarında yaşadıkları görülür. Bu çalışmanın konusunu Osmanlı topraklarında yaşayan İtalyan vatandaşlarının çocukları teşkil etmektedir. Çalışmada İtalyan asıllı veya tabiiyetli çocukların gerek münferiden gerekse aileleriyle birlikte Osmanlı topraklarında yaşadıkları dönemlerde yaşadıkları hayattan arşiv belgelerine yansımış olan hususlar incelenecektir. Çocukların tabiiyet yani vatandaşlık meseleleri, Osmanlı ülkesinde yer değiştirmeleri ve sebepleri, geçim, iaşeleriyle çocuklara yönelik yardımlar ele alınacaktır. Yine mühim bir mesele olan çocukların eğitimleri meselesi Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu şartlar çerçevesinde değerlendirilmiştir.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Osmanlı
  topic: keywords
subject: İtalyan
  topic: keywords
subject: Yaşam
  topic: keywords
subject: Aile
  topic: keywords
subject: Çocuk
  topic: keywords
creator: Hakan Türkkan
creator: Recep Arslan
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-12-28
publication date: 2025-12-28
starting page: 16
ending page: 36

SAFRANBOLU’NUN XIX. YÜZYIL SONLARINDA İDARİ ve BÜROKRATİK YAPISI
type: item
description: Safranbolu idari yönden XIX. yüzyıl sonlarında Kastamonu Vilayeti’nin bir kazasıydı. Osmanlı idaresinin ilk döneminde Taraklıborlu olarak geçen Safranbolu adı XIX. yüzyıl sonlarında Zağferanborlu/ Zaferanborlu şeklinde kullanılmıştır. Safranbolu’nun kaza idari yapısı Osmanlı Devleti’nin genel uygulamaları çerçevesinde 1864 ve 1871 Vilayet Nizamnameleri çerçevesinde yeniden teşkilatlandırılmıştır. Kaymakam yanında Kaza İdare Meclisi kurulmuş, bu mecliste kaymakam, naib, müftü ve mal müdürü gibi atanmış bürokratlar yanında seçilmiş üyeler de görev almıştır. Safranbolu’da gayr-i Müslimler de yaşadığından kazanın idare meclisinde Safranbolulu gayr-i Müslimler de görev almıştır. Kaza idare meclisi dışında birçok yeni memuriyet ve meclis de Safranbolu’da ihdas edilmiştir. Safranbolu Kazası bu dönemde Aktaş, Eflani ve Ulus nahiyelerine ayrılmış, bu nahiyelerde de müdür, naip, müftü ve kâtip gibi görevliler istihdam edilmiştir. Bu çalışmada Safranbolu’nun XIX. yüzyıl sonlarında idari yapılanması, kaza ve nahiye idareleri, bu kurumlarda ortaya çıkan memuriyetler, Safranbolu’nun bürokratik yapılanması değerlendirilmiştir.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Osmanlı
  topic: keywords
subject: Safranbolu
  topic: keywords
subject: XIX.Yüzyıl
  topic: keywords
subject: İdari Yapı
  topic: keywords
subject: Bürokrasi
  topic: keywords
creator: Barış SARIKÖSE
creator: Selma TURHAN SARIKÖSE
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-06-28
publication date: 2025-06-28
starting page: 70
ending page: 85

ﻲﺴﯾﺮﺸﻧﻮﻠﻟ رﺎﯿﻌﻤﻟا بﺎﺘﻛ لﻼﺧ ﻦﻣ ﺔﯿﺴﻟﺪﻧﻷا ةﺎﯿﺤﻟا ﺞﯿﺴﻧ يﺮﺠﮭﻟا ﻊﺳﺎﺘﻟا ﻰﺘﺣ ﺚﻟﺎﺜﻟا نﺮﻘﻟا ﻦﻣ
type: item
description: Most historical research is based mainly on historical sources of information and books of tabaqat, genealogies and siyar, and usually these sources deal with and give great importance to the strata of rulers, leaders and politicians. However, the books of nawāzil fiqh are considered a rich source of historical information, not only because they deal with the daily life of the community, but also because they contain historical information that reveals important depths and mysteries not found in most traditional historical sources. Indeed, the fiqh of nawāzil is in fact the fiqh of fact, and thus a valuable source of historical information.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: ﻲﺴﯾﺮﺸﻧﻮﻟا ﺪﻤﺣأ سﺎﺒﻌﻟا ﻮﺑأ
  topic: keywords
subject: ﺲﻟﺪﻧﻷا
  topic: keywords
subject: ﺲﻟﺪﻧﻷا ﺦﯾرﺎﺗ
  topic: keywords
creator: Enver Halid es-Sâdık Yûsuf
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-06-28
publication date: 2025-06-28
starting page: 58
ending page: 69

SOCIAL REFLECTIONS OF CYBER TERRORISM AND ITS EFFECTS ON THE FAMILY: KIRKUK/IRAQ EXAMPLE
type: item
description: This research examines the results of a survey study conducted to analyze the social repercussions of crimes committed through information technologies and to reveal how these crimes affect family relationships. In the research, a comprehensive scientific method combining theoretical foundations and field analysis was used and the data obtained from Kirkuk province was analyzed by applying a survey technique through a scale prepared by the researchers. The results reveal that the family is directly faced with an advanced digital threat and that society needs to provide a multi-level response to this threat, such as awareness, legal protection and education. The research analyzes a modern phenomenon where technology and social security intersect and provides an in-depth sociological approach by analyzing the data obtained through field research using the survey technique. The research also draws attention to the importance of strengthening families in terms of education in order to cope with cyber terrorism danger and draws attention to the importance of national preventive policies based on partnership between state and society to protect the society against the gradual collapse of the social structure through cyber terrorism.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Information crimes
  topic: keywords
subject: Cyber terrorism
  topic: keywords
subject: Information society
  topic: keywords
subject: Digital social networks
  topic: keywords
subject: Family
  topic: keywords
creator: Hayat Jassim MAJEED
creator: Sinan YILMAZ
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-06-28
publication date: 2025-06-28
starting page: 48
ending page: 57

THE ARTIST UNDONE: EXISTENTIAL TRAUMA, DIVINE AGENCY, AND SUICIDAL COMPULSION IN KISAKUREK’S CREATING A MAN
type: item
description: Necip Fazıl Kısakürek’s intense drama Creating A Man meticulously charts the harrowing psychological disintegration of its protagonist, Hüsrev, an esteemed playwright whose artistic creation tragically and violently irrupts into empirical reality, thereby instigating a profound and uniquely configured existential trauma. This study argues that Hüsrev’s pronounced suicidal ideation and his calamitous descent into a state socially identified as madness are not merely the esoteric manifestations of artistic temperament or creative exhaustion. Instead, they are posited as direct, devastating consequences of a catastrophic collapse of the ontological boundaries between his artistic creation and empirical reality, specifically when his art violently and fatally irrupts into the lived world. Employing a trauma-informed critical methodology, this analysis engages with foundational theorists such as Cathy Caruth (1996), concerning the literal and insistent return of the traumatic event, and Judith Lewis Herman (1992), regarding trauma’s symptomatic triad. Crucially, it also foregrounds the imperative articulated by Stef Craps (2013) for acknowledging the cultural specificity of trauma. The analysis anatomizes how the accidental killing of Hüsrev’s cousin, Selma—a chillingly precise reenactment of a pivotal scene from his own play, Death Anxiety—functions as the critical traumatic stressor. Hüsrev's subsequent torment revolves around unbearable guilt and the crushing weight of artistic-moral responsibility, compelling him into an agonizing interrogation of his agency vis-à-vis divine will, a conflict resonant within an Islamic theological framework. The symbolic significance of the fig tree, his father’s suicide, the shattered window, and his mimetic fusion with his fictional character are explored as manifestations of his trauma. Hüsrev's 'madness' is reinterpreted not as a clinical category but as a desperate response to an unassimilable existential crisis, his suicidal tho…
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Necip Fazıl Kısakürek
  topic: keywords
subject: Creating A Man
  topic: keywords
subject: Trauma Theory
  topic: keywords
subject: Existential Trauma
  topic: keywords
subject: Turkish Modernist Drama
  topic: keywords
subject: Islamic Theology
  topic: keywords
subject: Suicidal Ideation
  topic: keywords
subject: Meta-theatrical Trauma
  topic: keywords
subject: Artistic Guilt.
  topic: keywords
creator: Sami AKGÖL
creator: Asım AYDIN
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-06-28
publication date: 2025-06-28
starting page: 36
ending page: 47

KAZVİNÎ ve COĞRAFYACILIĞI
type: item
description: Bu makalede geç dönem coğrafyacılardan biri olan Kazvinî’nin oğrafyacılığı üzerinde durulacaktır. Kazvinî, Acâibü’l-Mahlûkât ve Garâibü’l-Mevcûdât ile Âsâru’l-Bilâd ve Ahbâru’l İbâd adlı eserleriyle tanınan coğrafyacıdır. Âsâr’da kendisinde önceki hemen hemen bütün coğrafyacılara yer vermiş ve eserini Yedi iklim teorisi üzerine hazırlamıştır. Her iklim bölgesindeki şehirlere, köylere ve yerleşim birimlerine önem vermesi hasebiyle tarihî, coğrafî ve folklorik açıdan başka eserlerde bulunmayan bilgilere ulaşmak mümkündür. Bu çalışmada Âsâru’l-Bilâd esas alınarak Kazvinî’nin coğrafyacılığı üzerinde durulacak ve sık kullandığı 20 kaynaktan aktardığı bilgiler değerlendirilecektir. Ayrıca Âsâr’ın Tabakât türünde bir eser olarak bir değerlendirmesi yapılarak Kazvinî’nin coğrafyacılığı ortaya konulacaktır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Kazvinî
  topic: keywords
subject: Âsâru’l-Bilâd
  topic: keywords
subject: Coğrafya
  topic: keywords
subject: Tarih
  topic: keywords
subject: Tarihi Coğrafya
  topic: keywords
creator: Murat AĞARI
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-06-28
publication date: 2025-06-28
starting page: 14
ending page: 35

KIRIM MUHACİRLERİNİN TEKFURDAĞI SANCAĞINA İSKÂNI (1860 - 1861)
type: item
description: Osmanlı Devleti XVII. yüzyıldan itibaren siyasi, askeri ve ekonomik olarak buhranlı bir sürecin içine girmiş ve savaş meydanlarında ağır yenilgiler alarak büyük toprak kayıpları yaşamıştır. Bu esnada Osmanlı topraklarının kuzeyinde büyük bir güç olarak ortaya çıkan Rus Çarlığı takip ettiği emperyalist politikalar gereği gözünü Kırım topraklarına dikmiştir. Sıcak denizlere ulaşmada Kırım’ı önemli bir engel olarak gören Ruslar bu bölgeyi ele geçirmeye yönelik aktif bir siyaset izlemiştir. Osmanlı Devleti Rusya’nın izlediği yayılmacı politikalar karşısında XVII. ve XVIII. yüzyıl boyunca çeşitli defalar bu devletle savaşmış ancak ağır yenilgilere uğramıştır. Rusya, 1774 Osmanlı-Rus Savaşı sonucunda imzalan Küçük Kaynarca Antlaşması’yla Kırım’ın bağımsız bir hanlık olduğunu Osmanlı Devleti’ne kabul ettirmiş ardından 1783 yılında Kırım topraklarını ilhak etmiştir. Rusya, Kırım topraklarını ilhak ettikten sonra sistemli bir asimilasyon politikası izleyerek Kırım halkını göçe zorlamıştır. Kırım’dan göç hareketleri 1772 yılından itibaren başlamış ve 1792’den sonra yoğunlaşmaya başlamıştır. Göçlerin kitlesel boyutlara ulaşması ise 1853-1856 Kırım Savaşı’ndan sonra gerçeklemiştir. Osmanlı Devleti bir zamanlar himayesi altında bulunan ve düşman Rusya’nın eline düşen Müslüman Kırım halkına kapılarını açarak onları Anadolu ve Rumeli’de bulunan çeşitli vilayet ve sancaklar dâhilinde iskân etmiştir. Kırım muhacirlerinin Anadolu’da iskân edildiği önemli yerlerden biri Tekfurdağı sancağıdır. Bu çalışmada Kırım muhacirlerin Tekfurdağı sancağına iskân süreci Osmanlı Arşivi’nden tespit edilen belgeler ışığında ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Tekfurdağı
  topic: keywords
subject: Kırım
  topic: keywords
subject: Muhacir
  topic: keywords
subject: Göç
  topic: keywords
creator: Selahattin KAYA
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2025-06-28
publication date: 2025-06-28
starting page: 1
ending page: 13

SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE RAHOVA DOĞUMLU DEVLET ADAMLARI
type: item
description: Günümüzde Bulgaristan sınırları içinde bulunan Rahova, XIV. yüzyılda Osmanlı hakimiyetine girmiş, buraya Anadolu’dan Türk aşiretleri getirilerek yerleştirilmiştir. XIX. yüzyıla kadar barış ve huzur içinde bulunan Rahova civarı da diğer Balkan şehirleri gibi milliyetçilik hareketlerinden etkilenmiştir. Yüzyılın sonunda bu bölgeler Osmanlı’dan ayrılmıştır.XIX. yüzyılda diğer Osmanlı şehirlerinde olduğu gibi Rahova’da doğan kişiler de devlet hizmetlerinde görev almışlardır. Osmanlı Arşivi’nde Sicill-i Ahvâl defterlerinde birçok memurun memuriyet kayıtları bulunmaktadır. Rahova’da doğan kişiler Rumeli ve Anadolu’daki çeşitli vilayetlerde memurluk yapmışlardır. Dahiliye Nezareti tarafından memurların sicilleri tutulmuş, bu sicillerde memurlarla ilgili önemli bilgilere ulaşılabilmektedir. Bu çalışmada Rahova doğumlu devlet memurlarının kısa hayat hikâyeleri, memurluk yaptıkları yerler ve aldıkları maaşlar, görev aldıkları devlet kurumları hakkında Osmanlı Arşivi’ndeki sicill-i ahvâl defterlerine göre bilgi verilecektir.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Osmanlı
  topic: keywords
subject: Balkanlar
  topic: keywords
subject: XIX. Yüzyıl
  topic: keywords
subject: devlet memurluğu
  topic: keywords
subject: Sicill-i Ahvâl Defterleri
  topic: keywords
creator: Selma TURHAN SARIKÖSE
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-12-29
publication date: 2024-12-29
starting page: 67
ending page: 73

DEMOKRAT PARTİ’NİN İKTİDARI ÖNCESİ KOMÜNİZME BAKIŞI VE UYGULADIĞI SİYASET
type: item
description: İkinci Dünya Savaşı boyunca Türkiye’nin izlediği tarafsız kalma siyaseti, savaş sonunda galip ülkeler tarafından eleştirilmiştir. Sonrasında Türkiye, Sovyet genişleme siyaseti üzerinden maruz kaldığı tehditlerle birlikte dış politikada yalnız bırakılma endişesini taşımıştır. Bu durumdan çıkmak ve demokratik Batı dünyasının yanında yer almak adına artık çok partili hayata geçişi ve demokratik yönetimi oluşturacak siyasetler üretilmeye çalışılmıştır. Bu demokratik kazanımlar ortamında komünizm de güç kazanarak, faaliyetlerini artırmış ve muhalefetini daha görünür hale getirmeye başlamıştır. Bu arada mevcut iktidar partisi içinden yeni muhalefet partisi olan Demokrat Parti de kurulmuştur. Hızla siyaset sahnesinde kendine alan açarak kitlelerin desteğini almak isteyen Demokrat Parti, ilk dönemlerinde solcu siyaset yapıcılar ile bir araya gelmişse de, bu yakınlaşma çok sürmemiştir. Yerleşik devlet düşüncesinde yer alan komünizme karşı duruş ve komünizmle mücadele kavramları Demokrat Parti’nin siyaset yapma biçimlerine de yansımaya başlamıştır. Çalışmamızda Demokrat Parti’nin muhalefeti boyunca ortaya koyduğu bu siyasetin etkileri ve kendi iktidarı döneminde ortaya koyduğu komünizmle mücadeleye giden sürecin oluşma biçimi incelenmeye çalışılacaktır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Demokrat Parti
  topic: keywords
subject: Komünizm
  topic: keywords
subject: Komünizmle Mücadele
  topic: keywords
subject: Türkiye Komünist Partisi
  topic: keywords
creator: Serhat SİPAHİ
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-12-29
publication date: 2024-12-29
starting page: 50
ending page: 66

II. EKBER ŞAH DÖNEMİ (1806-1837) FİLDİŞİ ÜZERİNE RESİM ÇALIŞMALARI
type: item
description: Hindistan’da fildişi malzemenin kullanımı uzun bir geçmişe dayansa da fildişi üzerine resim çalışmaları ancak 19. yüzyılın ilk yarısından itibaren Babürlülerle görülmektedir. Kumaş, parşömen ve kâğıt üzerine resim yapan saray sanatçıları 19. yüzyılda fildişini de ana malzeme olarak kullanmaya başlamıştır. Fildişi üzerine resim çalışmaları devrin siyasi ve ekonomik atmosferini yansıtan görsel belge niteliğinde eserlerdir. 19. yüzyıl Babürlü Hindistan’ı İngilizlerin yönetimde söz sahibi olduğu ve Sanayi Devrimi’nin etkilerinin fildişi endüstrisinde kapsamlı değişiklikleri beraberinde getirdiği bir dönemdir. Bu çalışma, II. Ekber Şah dönemi (1806-1837) fildişi üzerine resim çalışmalarındaki konu türlerini ikonografik açıdan ele alırken aynı zamanda İngiliz yerleşimcilerin resimler üzerindeki etkisine odaklanmaktadır
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Sanat tarihi
  topic: keywords
subject: Babürlüler
  topic: keywords
subject: Babürlü resim sanatı
  topic: keywords
subject: İngiliz Doğu Hindistan Şirketi
  topic: keywords
subject: fildişi
  topic: keywords
creator: Kübra YAVUZ
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-12-29
publication date: 2024-12-29
starting page: 35
ending page: 49

GERİ DÖNÜŞÜM KÂĞIT YAPIMI-HAT SANATI UYGULAMASI
type: item
description: Çevre bilincinin oluşması kaygısı ile ortaya pek çok yeniden üretim sanat türü çıkmıştır. Kâğıt geri dönüşümü, atık kâğıtların işlenerek yeni kâğıt ürünleri haline getirilmesidir. Bu süreç, çevre dostu bir üretim yöntemi sunarken, doğal kaynakların korunmasına ve atık miktarının azaltılmasına katkıda bulunur. Geri dönüştürülmüş kâğıtlar, dokusal farklılıkları ve doğal tonlarıyla hat sanatı gibi kâğıdın fon oluşturduğu sanat dalları için ideal bir zemin sağlamaktadır. Hat sanatı, İslam sanatları arasında önemli bir yere sahip olup, estetik güzellik ve ruhani anlam taşıyan bir yazı sanatı olarak bilinir. Günümüz teknoloji çağının imkânları kullanılarak hat sanatının tanınırlığını arttırmak ve geniş çevreler tarafından uygulanabilirliğini sağlamak amacıyla farklı teknikler kullanılmaktadır. Ulaşılabilir malzeme ve hata payını azaltmak için şablon kullanımı bunlardan en kolaylarındandır. Bu teknikte hat tablolarının lazer kesimle kalın kartonlardan şablonları oluşturulur. Geri dönüştürülmüş kâğıt üzerine oluşturulan şablonlar yardımıyla hat sanatı kopya edilir. Burada amaç hem çevresel bir farkındalık yaratılmak hem de geleneksel sanatın sürdürülebilirlikle nasıl harmanlanabileceği gösterilmektedir. Bu uygulamayla estetik ve çevre dostu sanatsal üretim süreci yürütülmekte ve sanat ile ekolojik duyarlılık arasında güçlü bir bağ kurulmaktadır. Çalışma kapsamında geri dönüşüm kâğıt yapımı ve hat sanatı uygulamaları ile ilgili literatür taramaları yapılmış, geri dönüştürülmüş kâğıtların yapım süreci, bu süreçte kullanılan teknikler anlatılmıştır. Geri dönüşüm sonucunda ortaya çıkan kâğıdın şablonlar yardımıyla yapılan hat sanatı için uygunluğu detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Bu tür uygulamalar hem çevreye duyarlı üretim süreciyle elde edildikleri hem de estetik değer taşıdıkları için kendine özgü bir anlam taşımaktadır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Kâğıt Yapımı
  topic: keywords
subject: Geri Dönüşüm
  topic: keywords
subject: Hat Sanatı
  topic: keywords
subject: Çevre
  topic: keywords
subject: Sürdürülebilirlik
  topic: keywords
creator: Ali Rıza KANAÇ
creator: Zübeyde UZUN
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-12-29
publication date: 2024-12-29
starting page: 25
ending page: 34

İBNÜ’L-VERDÎ, ESERİ VE İSLÂM MEDENİYETİNE KATKILARI
type: item
description: 14. ve 15. yüzyıl Şam bölgesinin önemli coğrafyacılarından biri olan İbnü’l-Verdî, Harîdetü’l-ʿAcâʾib ve Ferîdetü’l-Garâʾib adlı eseriyle tanınmaktadır. Bu eser, kozmografik bir anlayışla kaleme alınmıştır. İbnü’l-Verdî, Belh ekolü geleneğini takip etmiş ve eserini bu geleneğe bağlı olarak oluşturmuştur. İbnü’l-Verdî’nin bu eseri, geniş kapsamı ve içerdiği çeşitli ilim dallarıyla, dönemin en önemli ansiklopedik eserlerinden biri olarak kabul edilir. Eserin yapısı ve içeriği, o dönemdeki bilgi birikiminin zenginliğini yansıtır ve okuyucuya çok yönlü bir bakış açısı sunar. İbnü’l-Verdî’nin Harîdetü’l-ʿAcâʾib eserinin çeşitli bilim dallarına katkıları üzerine yapılan bu çalışma, hem tarihsel hem de akademik açıdan değerlidir. Bu çalışmayı daha değerli kılmak için öncelikle İbnü’l-Verdî’nin yaşamı, dönemi ve eserinin yazılış amacı hakkında genel bir bilgi verilerek, eserin İslâm medeniyetine katkıları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu durum, eserinin değerini artıracak ve ilgili alanlarda yapılacak çalışmalara da katkıda bulunacaktır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: İbnü’l-Verdî
  topic: keywords
subject: Harîdetü’l-ʿAcâʾib ve Ferîdetü’l-Garâʾib
  topic: keywords
subject: Coğrafya
  topic: keywords
subject: Kozmografya
  topic: keywords
creator: Hayri ALKAN
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-12-29
publication date: 2024-12-29
starting page: 14
ending page: 24

TEMETTUAT DEFTERLERİNE GÖRE ÇİRMEN KAZASI’NIN SOSYO-EKONOMİK YAPISI (1844-1845)
type: item
description: Osmanlı Devleti, XIX. yüzyılla birlikte birçok alanda yenilik sürecine girmiştir. Tanzimat Fermanı’nın ilan edilmesi ile idari, hukuki, mali ve sosyal birçok alanda yenilikler yapılmıştır. Vergi konusu, mali alanda yapılan yeniliklerin başında gelmektedir. Temettuat Defterleri, bu yeniliklerin içerisinde yer almaktadır. Osmanlı Devleti’nin, sosyo-ekonomik yapısının aydınlatılmasında temettuat defterlerinin yeri ve önemi büyüktür. Bu defterlere, hane reislerinin isim ve unvanları, sahip oldukları ekilen ve nadasa bırakılmış araziler, bahçeler, bağlar, hayvanlar ile tüccar ve esnafın bir senede tahmini geliri kaydedilmiştir. Bu çalışmada Edirne Viyaleti’ne bağlı Çirmen Kazası’nın; Umurbey, Alibey, Sarıcapışa, Toprak, Haylan, Göçebe Yörük hanından Hacı Salih ve Kavak mahallelerine ait temettuat defterlerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu mahallelerin dördü Müslüman üçü ise Gayrimüslimlerden oluşmaktadır. Defterlerde kaydedilen bilgiler ölçeğinde, Çirmen Kazası’na ait nüfus, zirai yapı, alınan vergiler, yetiştirilen tarım ürünleri, hayvanlar ve hane sahiplerinin mesleklerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu değerlendirmeler neticesinde, bölge halkının sosyo-ekonomik faaliyetlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Osmanlı
  topic: keywords
subject: 19. yüzyıl
  topic: keywords
subject: Edirne
  topic: keywords
subject: Çirmen
  topic: keywords
subject: Temettuat Defterleri
  topic: keywords
subject: Vergi
  topic: keywords
creator: Tahir BİLİRLİ
creator: Rümeysa ÜZMEZ
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-12-29
publication date: 2024-12-29
starting page: 1
ending page: 13

YÛSUF VE ZÜLEYHÂ HİKÂYESİNİN METİNSİZ TEMSİLLERİ ÜZERİNE BİR DENEME: KAÇAR DÖNEMİ (1779-1925) ÖRNEKLERİ
type: item
description: Yûsuf ile Züleyhâ Hikâyesi gerek Batı ve gerekse Doğu edebiyatında oldukça popüler olmuş bir yazın ürünüdür. Hikâye metnini temel olarak kutsal kitaplardan almaktadır. Hikâyenin İran sahasındaki popüler metni ise Kur’an-ı Kerim’deki Yûsuf sûresinin bir yansıması olan Molla Câmî’nin (d.1414-ö.1492) “Heft Evreng” adlı eserindeki Yûsuf ile Züleyhâ mesnevisidir. Câmî’nin yanı sıra birçok şair tarafından da kaleme alınan bu hikâyenin resimli nüshaları İran coğrafyasındaki hüküm süren hanedan saraylarında ve Osmanlı sarayında üretilmiştir. Bu çalışma ile resimli el yazmalarından bağımsız olarak metinsiz Yûsuf ile Züleyhâ hikâyesinin öykücü resimleri çini, lake, tuval üzerine yağlı boya ve halk resimlerinde özellikle 19. yüzyılda Kaçar döneminde yaygın bir şekilde üretimine odaklanmış ve bu üretimin hangi farklı ikonografiler üzerine yapıldığı konusunu ele almıştır.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Kaçarlar
  topic: keywords
subject: İran
  topic: keywords
subject: Yusuf ile Züleyha
  topic: keywords
subject: Resim
  topic: keywords
subject: Minyatür
  topic: keywords
creator: Tolga uzun
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-06-25
publication date: 2024-06-25
starting page: 45
ending page: 58

KONYA’NIN CİHANBEYLİ İLÇESİNİN İDARİ YAPILANMA SÜRECİ
type: item
description: Osmanlı döneminde Akşehir’den Tuz Gölü’ne kadar geniş sahada Esbkeşanlar/ Atçekenler, Bozulus Türkmenleri, Rişvan, Halikanlı, Ömeranlı ve Ağabeyli gibi birçok göçebe aşiret yaşamaktaydı. Günümüzde Konya ilinin bir ilçesi olan Cihanbeyli’nin sosyal yapısının temelleri bu göçebe aşiretlere dayanmaktadır. Tuz Gölü civarında Esbkeşan Kazası sınırları içinde yer alan Cihanbeyli’de idari yapılanma XIX. yüzyıl sonlarında başlamıştır. XX. yüzyılda Cumhuriyet’le birlikte ilçenin idari yapılanması şekillenmiştir. Bu süreçte Kulu ve Altınekin gibi Cihanbeyli’den ayrılan yerleşim birimleri ilçe haline geldiği gibi birçok köyün idari yapısında da değişiklikler yaşanmıştır. Günümüz Cihanbeyli ilçesinin idari yapılanması bu değişikliklerle ortaya çıkmıştır. 2012’den sonra ülke genelindeki düzenlemelerle ilçeye bağlı köyler mahalle haline dönüştürülmüş, yurt dışına ve ülke içinde büyükşehirlere göçle nüfusu azalan belediyeler de bu süreçte kapanmıştır. Bu çalışmada Konya’nın Cihanbeyli ilçesinin Osmanlı’dan Cumhuriyet’e idari dönüşümü ve günümüz idari yapılanmasının temelleri arşiv belgeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Konya
  topic: keywords
subject: Cihanbeyli
  topic: keywords
subject: İdari Yapılanma
  topic: keywords
subject: İlçe
  topic: keywords
subject: Köy
  topic: keywords
subject: Belediye
  topic: keywords
creator: Barış SARIKÖSE
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-06-25
publication date: 2024-06-25
starting page: 37
ending page: 44

YA’KÛBÎ’NİN TARİH’İNDE İSLÂM ÖNCESİ HÜKÜMDARLAR BAHSİ
type: item
description: Ya’kûbî’nin “Tarih” adlı eserinden bazı pasajları daha önce yayınlamıştık . İslâm Tarihi alanında çalışma yapan arkadaşlarımızın ihtiyacına binaen, bu çalışmamızda İslâm öncesi dönem hükümdarlarına dair bölüme yer vereceğiz. Ya’kûbî’nin eseri genel İslâm tarihi türünde bir eserdir. Olayları yaratılıştan itibaren anlatır ve konuları olayları izah etmeye çalışır ve konuları Abbasî Halifesi Mu’temid-Alellah’a kadar getirir. Hz. Peygamber dönemine kadar peygamberler tarihi şablonuyla Dünya tarihini anlatır. Süryânî hükümdarlar, Musul, Nineva, Bâbil ve Hind hükümdarları, Yunanlılar, Yunan ve Rum hükümdarları, Fars hükümdarları ve Çin hükümdarları bunlardandır. Bu açıdan bakıldığında Ya’kûbî’nin eseri İslâm öncesi dünyayı tanımak ve anlamak isteyenler için önemli bir kaynaktır. Eser bir yönüyle dünya tarihi niteliği taşırken, diğer yönüyle İslâm tarihinin geniş bir periyodu hakkında bilgi vermektedir.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Ya’kûbî
  topic: keywords
subject: Tarihü’l-Ya’kûbî
  topic: keywords
subject: Tarih
  topic: keywords
subject: Coğrafya
  topic: keywords
creator: Murat AĞARI
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-06-25
publication date: 2024-06-25
starting page: 23
ending page: 36

SAFRANBOLU ŞER’İYE MAHKEMESİNİN ÖLÜM KEŞFİ ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
type: item
description: Osmanlı taşra, idari ve hukuki sistemi içinde büyük rol oynayan kadıların, idari, adli ve beledi olmak üzere birçok görevleri bulunmaktaydı. Osmanlı’da kadı mahkemeleri davaların adil bir şekilde sonuçlanması için başta arazi ve emlâk davalarında olmak üzere keşifler yapmaktaydı. Aynı zamanda her kadı kendi sorumluluk bölgesinde çeşitli nedenlerden meydana gelen ölüm hadiselerini de araştırırdı. Özellikle vurulma, adam öldürme, çeşitli kazalardan dolayı ve doğal sebeplerden meydana gelen ölümler tetkik edilirdi. Kadılar veya naipleri, yanında kolluk kuvveti olduğu halde bilirkişi, ölen kişinin akrabaları varsa görgü tanıkları ve şahitler ile olayın meydana geldiği yerleşim yerinin imam ve muhtarları da keşiflerde hazır bulurdu. Ölüm keşfi yapılan maktul bir kadın ise o yerleşim biriminde bilgili kadınların da keşfe katıldıkları görülmektedir. XIX. yüzyılda yerleşim yerinde bulunan tabipler de keşiflerde bulunmaya başlamışlardır. Bu araştırmada; Safranbolu’da yapılan ölüm keşifleri, keşfe katılan kişiler, keşiflerin nasıl yapıldığı, keşiflerde hazır bulunan görevliler ve bilirkişi heyetleri Safranbolu Şer‘iye Sicilleri’nden farklı ölüm keşfi örnekleri esas olmak üzere değerlendirilmiştir.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Safranbolu
  topic: keywords
subject: Sharia Court
  topic: keywords
subject: Death Research
  topic: keywords
subject: Crime Scene Investigation
  topic: keywords
creator: Selma Turhan SARIKÖSE
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-06-25
publication date: 2024-06-25
starting page: 17
ending page: 22

OSMANLI DEVLETİ’NDE SURRE GELENEĞİ VE 1326/1908-1909 TARİHLİ SURRE DEFTERİ
type: item
description: Müslümanlar için Kâbe’nin bulunduğu Mekke, Hz. Muhammed’in kabrinin bulunduğu Medine ve ilk kıble ve Hz. Peygamber’in Mirac’a yükseldiği yer olan Kudüs kutsal olarak kabul edilmektedir. Bu bölgelerin kontrolünü sağlamak Müslüman devletler için de önemli bir ayrıcalık olmuştur. Kontrolü sağlayan devletler bu bölgelere yardımlar yapmayı da vazife olarak kabul ederek bölge halkının ve hacıların huzur ve güvenliğini sağlamaya çalışmışlardır. Kutsal yerlere yapılan yardımlar Abbasilerle birlikte başlamış, Fatımi, Eyyubi ve Memlükler tarafından devam ettirilmiştir. Yavuz Sultan Selim zamanında gerçekleşen Mısır seferleri ile Kudüs, Mekke ve Medine Osmanlı Devleti hâkimiyetine girmiş, böylece kutsal yerlere yapılan yardım geleneği Osmanlı Devleti tarafından devralınarak son padişaha kadar kesintisiz olarak devam etmiştir. Osmanlı padişahları bu kutsal bölgelere fazlaca önem vererek sahip çıkma gayretinde olmuşlardır. Kendilerini bu bölgelerin efendisi olarak değil hizmetkârı olarak görmüşlerdir. Bu amaç ile Mekke, Medine ve Kudüs gibi bölgelerin ihtiyaçlarını karşılamak için “surre” olarak bilinen para ve hediyeler göndermişlerdir. Bu yardımlar büyük alaylarla gönderilmiş bu törenlere büyük bir önem verilmiştir. Kutsal yerlere yapılan bu yardımlar “surre defterleri”nde kayıt altına alınmıştır. Bu çalışmada genel olarak Osmanlı Devleti’nde surre geleneği ve bu bağlamda Hicri 1326 yılında gönderilen 4452 numaralı surre defteri değerlendirilmiştir. Bu çalışma Ümit Yazıcı tarafından yapılan “4452 Numaralı Sure-i Hümâyûn Defterinin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (H. 1326, M. 1908/1909)” başlıklı Karabük Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nde yapılan yüksek lisans tezinden üretilmiştir.
subject: Makaleler
  topic: section
subject: Osmanlı İmparatorluğu
  topic: keywords
subject: Mekke
  topic: keywords
subject: Medine
  topic: keywords
subject: Surre
  topic: keywords
subject: Surre Defteri
  topic: keywords
creator: Tahir BİLİRLİ
creator: Ümit YAZICI
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Müellif Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi
date: 2024-06-25
publication date: 2024-06-25
starting page: 1
ending page: 16