İttihatçı-İtilafçı Kutuplaşmasına Karşı Bir Uzlaşı Denemesi: “Miralay Sadık Bey Ve Yeni Çıkan Fırka Münasebetleriyle Şanlı Türkler, Kahraman Osmanlılar” Eseri Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

II. Meşrutiyet’in ilanı sonrasında yaşanan siyasi gelişmeler, Osmanlı toplumunun tüm katmanlarını etkileyen köklü dönüşümlere yol açmıştır. Kanun-i Esasi’nin tekrardan yürürlüğe girmesi, Meclis-i Mebusan’ın yeniden açılması ve basına uygulanan sansürün kaldırılması, anayasal düzene geçişin önemli göstergeleri olmuştur. Ancak bu dönüşüm sürecinde en dikkat çekici gelişme, Osmanlı tarihinde ilk defa çok partili siyasi hayatın başlamasıdır. Bu yeni siyasi ortamda iktidarda bulunan İttihat ve Terakki Cemiyeti ile ona karşı konumlanan farklı eğilimdeki muhalif grupların bir araya gelerek oluşturduğu Hürriyet ve İtilaf Fırkası arasında belirgin bir kutuplaşma ortaya çıkmıştır. 

Bu çalışmada incelenen ve 1913 yılında İstanbul’da Yeni Osmanlı Matbaası’nda yayımlanan eser, bugün İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Atatürk Kitaplığı koleksiyonunda yer almaktadır. Safaeddin Kâmil Bey tarafından kaleme alınan bu eser, söz konusu kutuplaşmanın doğurabileceği tehlikelere dikkat çekerek, ortak tarihî değerler ve Meşrutiyet kahramanlarından biri olan Miralay Sadık Bey şahsında bir uzlaşı zemini oluşturma arayışını yansıtmaktadır. Bu çalışmada eserin Latin harflerine aktarımı yapılmış, içeriği analiz edilerek tarihsel bağlamı içinde değerlendirilmiştir. İncelenen eser, daha önce Latin harflerine aktarılmamış nadir bir kaynak niteliğindedir. Bu yönüyle ilk kez sistematik bir şekilde günümüz araştırmacılarının erişimine sunulmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmanın, yalnızca içerik analiziyle değil, aynı zamanda söz konusu eserin literatüre kazandırılması yönüyle de alana özgün bir katkı sağlaması hedeflenmektedir.