Tanzimat Döneminde Taşrada Aile Politikaları İmar Meclisi Raporlarına Göre Rumeli’de Evlilik ve Nikah Süreçlerini Zorlaştıran Unsurlar (1845-1846)

الملخص

Sultan Abdülmecid’in 18 Ocak 1845 tarihinde Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye açılış oturumunda dile getirdiği reform ihtiyacı doğrultusunda geçici olarak kurulan İmar Meclisleri, Tanzimat’ın uygulandığı bölgelerde idarî, ekonomik ve sosyal yapının detaylı incelenmesini sağlayarak Tanzimat reformlarının yerel düzeyde uygulanmasını kolaylaştırmayı amaçlamıştır. Bu meclisler, nüfus, tarım, eğitim, evlilik ve yerel güç odaklarının mali uygulamalarını denetlemiş, elde edilen verilerle reformların taşranın ihtiyaçlarına uygun biçimde şekillenmesine katkı sunmuştur.  İmar Meclisleri ve yerel idareler tarafından alınan kararlarla, nikâh ve düğün masraflarındaki aşırılıkların önlenmesi, evliliklerin sürdürülebilirliği ve toplumsal adaletin sağlanması amaçlanmıştır. Farklı kazalarda sosyal sınıflandırmalar ve parasal sınırlar getirilerek, ekonomik kapasiteye uygun harcama standartları oluşturulmuş; özellikle mihr, çeyiz ve yedilik gibi kalemlerde ölçülülük esas alınmıştır. Yerel yönetimlerin ve kadı mahkemelerinin aktif katılımıyla hukuki bağlayıcılık sağlanmış, böylece reformların uygulanabilirliği ve toplumsal meşruiyeti güçlendirilmiştir. Kazalar arasındaki sosyo-ekonomik farklılıklar reformların esnekliğini ve yerel ihtiyaçlara uyarlanabilirliğini ortaya koyarken, sağlanan mali tasarruflar reformların etkisini göstermektedir. Genel olarak, bu düzenlemelerle Tanzimat reformları sadece hukuki ve idari değil aynı zamanda demografik ve sosyal boyutlara da müdahil olmuştur. Bu uygulamalar ile ekonomik yükleri hafifletilerek evlenme süreçleri kolaylaştırılmış, taşrada nüfusun istikrarlı bir şekilde artmasına ve toplumsal dengeyi korumaya katkı sağlanmıştır.